رسول خدا - صلّى اللّه عليه و آله - درباره‌اش فرمود : « علىّ مع الحق و الحق مع علىّ ، و الحقّ يدور حيثما دار « 1 » ؛ على با حق و حق با على است . و حق پيوسته با او در گردش مىباشد » . ابر مردى كه دستگاه حكومت و بساط عدالت ، و كرسى قضاوت همواره در طول تاريخ به وجود او مىنازد و مىبالد كه او روزى حاكم و فرمانروا بود . و دادگستر و قاضى به حق . نگاهى گذرا بر سرتاسر تاريخ حيات جاودانهء او از به دو تولد كه در پاكترين نقاط روى زمين ( خانه كعبه ) ، و با تلاوت دلنشين‌ترين نغمه‌هاى الهى ( قَدْ أَفْلَحَ الْمُؤْمِنُونَ . . . ) آغاز گرديد . و بعد هم در تحت تعليم و تربيت والاترين انسان هستى رسول خدا - صلّى اللّه عليه و آله - و نيز به عنوان اوّلين ايمان‌آورنده به آن رسول گرامى ، و تنها يار و ياور و حامى و پشتيبان او در تمام مراحل پرتلاطم دوران بعثت از مكه تا مدينه در همه سختيها ، تنگناها ، فراز و نشيبها ، شكست و پيروزيها ، جنگ و صلحها ، و بالأخره مفتخر به دامادى او و گوش به فرمان او ، و برادر و وصى و جانشين او ، و پس از رسول خدا - صلّى اللّه عليه و آله - سكوت و مظلوميت او ، و همچنين حكومت و عدالت او ، و نبرد او با ياغيان و باغيان و طاغيان و زهد و پارسايى او ، و صبر و استقامت او و همه اقوال و افعال او تا آخرين لحظات زندگى كه در مقدس‌ترين مكانها ( در محراب عبادت ) ، و زيباترين حالات ( در حال نماز ) و شيرين‌ترين زمزمه‌ها ( فزت و ربّ الكعبه ) به وقوع پيوست ، شكوهى خاص و جلوه‌اى ما فوق احساس بشرى به او داده ، كه پيوسته و در طول تاريخ نام و ياد او زنده و متلألأ ، و در همه عصرها و براى همه نسلها الگو و اسوه و دليل و راهنماست . سيماى تابناكى كه ، گذشت زمانها و دورى مكانها و تحوّل تمدنها و فرهنگها هيچ‌گاه غبار كهنگى بر چهرهء درخشانش ننشانده ، هر روز بيش از پيش فروزان‌تر ، همچون خورشيدى عالم‌افروز بر تارك تاريخ مىدرخشد . پيشرفت علوم و فنون و تخصصها نه تنها نام و ياد و آثار او را تحت الشعاع خود قرار

--> ( 1 ) - مناقب ، سروى ، ج 2 ، ص 51 .